Boże wielki i miłosierny, któryś jest w niebiesiech, miej litość nad gwałcicielami sprawiedliwości, wybacz świadomym kłamcom, zdradzieckim oskarżycielom i fałszywym sędziom, bądź miłościw tym, którzy w ślepym zapamiętaniu niszczą spokój ludzki i sieją wśród nich strach, obłudę i nienawiść, oszczędź oprawcom twej karzącej dłoni, miej zmiłowanie nad mordercami.J. Andrzejewski: Ciemności kryją ziemię
Naród, który traci pamięć, traci sumienie. Z. Herbert: Wersety panteisty
Gorzki to chleb jest Polskość... C.K. Norwid: Promethidion
Młodość
W ramach represji po powstaniu styczniowym rodzina Pileckich została przesiedlona na północ Rosji. Julian Pilecki po ukończeniu studiów w Instytucie Leśnym w Petersburgu poślubił Ludwikę Osiecimską i osiedlił się z nią w Ołońcu, gdzie na świat przyszło pięcioro ich dzieci. Jednym z nich był Witold – urodzony 13 maja 1901 roku.
W 1910 roku Pileccy przenieśli się do Wilna. Tutaj Witold rozpoczął naukę w szkole handlowej, był też członkiem nielegalnego wówczas harcerstwa. Maturę zdał w 1921 roku.
Wojna polsko-bolszewicka 1919-1920
Brał udział w wojnie z bolszewikami – jako kawalerzysta Wojska Polskiego bronił Grodna. Od 1920 roku walczył w szeregach 211 Pułku Ułanów między innymi w bitwie warszawskiej, bitwie w Puszczy Rudnickiej. Brał też udział w wyzwoleniu Wilna. Został odznaczony dwukrotnie Krzyżem Walecznych. Po wojnie został zdemobilizowany.
II wojna światowa
W sierpniu 1939 roku ponownie zmobilizowany został dowódcą plutonu. W kampanii wrześniowej walczył w szwadronie kawalerii dywizyjnej 19 Dywizji Piechoty Armii "Prusy", a następnie w 41 Dywizji Piechoty na przedmościu rumuńskim.17 września 1939 roku Pilecki rozwiązał swój pluton i przeszedł do konspiracji. Pełnił funkcję szefa sztabu Tajnej Armii Polskiej.
Auschwitz
W 1940 roku niewiele wiedziano o organizacji hitlerowskich obozów śmierci, które pochłaniały coraz większe rzesze ludzi. Dlatego 19 września 1940 roku Pilecki, zgodnie ze swoim planem, pozwolił aresztować się w łapance, by zebrać od wewnątrz informacje wywiadowcze o obozach i zorganizować ruch oporu. Do Auschwitz trafił z tzw. drugim transportem warszawskim.
Jako Tomasz Serafiński (nr 4859) zorganizował w obozie konspiracyjną siatkę - Związek Organizacji Wojskowej (ZOW). Do głównych celów ZOW należało: zdobywanie i rozdzielanie żywności, podtrzymywanie na duchu współwięźniów, przekazywanie wiadomości poza druty obozu i rozprzestrzenianie tych zdobytych z zewnątrz, przygotowywanie ewentualnej akcji opanowania obozu skoordynowanej z atakiem partyzantów, zrzutem broni i desantem. Pilecki planował podjęcie działań zbrojnych przeciwko załodze SS dlatego w 1942 roku wprowadził do ZOW model struktury wojskowej. Przygotowywał też raporty przesyłane do dowództwa w Warszawie. W listopadzie 1941 roku gen. Stefan Grot-Rowecki mianował go porucznikiem.
Ucieczka z obozu
W nocy z 26 na 27 kwietnia 1943 roku Pilecki wraz z dwoma współwięźniami uciekł z obozu. Skontaktował się z AK i przedłożył swój plan ataku i wyzwolenia obozu w Oświęcimiu. Niestety projekt został uznany za nierealny i w konsekwencji odrzucony. W listopadzie 1943 roku Pilecki awansował do stopnia rotmistrza.
Brał udział w powstaniu warszawskim.
W „wolnej” Polsce
Po wyzwoleniu udał się do Włoch, gdzie dostał oficjalny przydział do służby w II Korpusie Polskich Sił Zbrojnych, stamtąd na rozkaz gen. Andersa wrócił do Polski z dokumentami wystawionymi na nazwisko Romana Jezierskiego (taką bowiem miał kennkartę w powstaniu). W kraju zbierał informacje dla II Korpusu o życiu gospodarczym kraju, narastaniu terroru i fałszerstwach władz, działaniach komunistów i NKWD. Opracowywał wspomnienia obozowe, gdyż coraz częściej spotykał się z przekłamaniami na temat rzeczywistości za drutami.
W czerwcu 1946 roku gen. Anders wydał Pileckiemu rozkaz wyjazdu za granicę w obawie przed jego aresztowaniem. Witold ociągał się jednak – powstrzymywała go rodzina (żona odmówiła wyjazdu). Rok później szef sztabu II Korpusu odwołał poprzedni rozkaz i zezwolił Pileckiemu na pracę w kraju.
Proces
W maju 1947 roku rotmistrza aresztowano i oskarżono o działalność wywiadowczą na rzecz emigracyjnego rządu RP. Był torturowany przez funkcjonariuszy UB. Proces Pileckiego i tzw. grupy Witolda (Marii Szelągowskiej, Tadeusza Płużańskiego, Szymona Jamontta-Krzywickiego, Maksymiliana Kauckiego, Jerzego Nowakowskiego, Witolda Różyckiego i Makarego Sieradzkiego) rozpoczął się przed Rejonowym Sądem Wojewódzkim w Warszawie przy ulicy Nowowiejskiej 3 maja 1948 roku. Rotmistrzowi zarzucono posiadanie broni (miał ją ukrytą i nieużywaną po powstaniu), przygotowywanie zamachu na prominentów reżimu, prowadzenie działalności szpiegowskiej, posługiwanie się fałszywymi dokumentami.
Przewodniczącym składu sędziowskiego był ppłk Jan Hryckowian, członkami kpt. Józef Badecki, kpt. Stefan Nowacki, por. Ryszard Czarkowski. Oskarżyciel mjr Czesław Łapiński nie dopuścił do przesłuchania świadków, którzy w większości przebywali w więzieniach. Proces miał znaczenie propagandowe. Poza tym celem było sterroryzowanie społeczeństwa i powstrzymanie jakichkolwiek ruchów niepodległościowych.
Wyrok
Pilecki został skazany na śmierć. Obrońca, żona rotmistrza i oświęcimscy przyjaciele skierowali do Bolesława Bieruta prośbę o ułaskawienie, z którego prezydent nie skorzystał.
25 maja 1948 roku o godzinie 21.30 rotmistrz Witold Pilecki został stracony strzałem w tył głowy w więzieniu mokotowskim na Rakowieckiej. Ciało prawdopodobnie zakopano na wysypisku śmieci koło Cmentarza Wojskowego na Powązkach, choć oficjalnie miejsce pochówku nigdy nie zostało ujawnione.
Rehabilitacja
Podczas uroczystości 60. rocznicy wyzwolenia obozu w Auschwitz w 2005 roku prezydent Aleksander Kwaśniewski wymieniając zasłużonych więźniów pominął Witolda Pileckiego i św. Maksymiliana Kolbe.
Rotmistrza odznaczono jednak pośmiertnie w 1995 roku Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski i w 2006 roku Orderem Oła Białego.
KaPy