Jest to wspólna nazwa, która obejmuje radzieckie wyrzutnie rakietowe BM-8 kalibru 82 mm, BM-13 kalibru 132 mm, BM-31 kalibru 310 mm. Wyrzutnie te były poddawane licznym modyfikacjom podczas wcielania ich do służby w Armii Czerwonej począwszy od 21 czerwca 1941 roku podczas II wojny światowej.
Katiusza pochodzi od zdrobnienia rosyjskiego imienia żeńskiego Jekatierina (Katarzyna) – taki sam tytuł nosiła popularna podczas wojny w Związku Radzieckim piosenka mówiąca o tęsknocie dziewczyny do ukochanego, który odbywa służbę wojskową.
Zastosowanie
Katiusze swój chrzest bojowy przeszły 15 lipca 1941 roku pod Orszą. Natomiast już 8 sierpnia 1941 powołano w Armii Czerwonej osiem oddziałów artylerii rakietowej wyposażonych w trzydzieści sześć wyrzutni każdy. Po uzyskaniu przewagi na froncie poprzez zmasowany ogień Katiusz, stały się one stałym elementem artyleryjskiego przygotowania natarcia każdej sowieckiej ofensywy.
Katiusze pomimo swojej niedoskonałości w postaci słabej celności, okazały się bardzo skuteczną bronią, a zawdzięczały to koncentracji na stosunkowo niewielkiej powierzchni oraz masowemu użyciu. Dodatkowo swój wkład miał również czynnik psychologiczny – charakterystyczny dźwięk wydawany przez startujące pociski wzbudzał w niemieckich żołnierzach uczucie panicznego lęku. Zgrupowane wyrzutni rakietowych obejmowało: dywizjony, brygady oraz dywizje.
Dane taktyczno-techniczne:
BM-8
Szynowa wyrzutnia rakietowa montowana na podwoziach samochodów ZiS-6, podwoziach czołgów lekkich T-60 oraz amerykańskich ciężarówkach Studebaker US6. W produkcji były wersje z prowadnicami szynowymi na 24, 36, 48 lub 72 pociski.
- zasięg 5000-5500 m zależnie od wersji pocisku
- kaliber 82 mm
BM-13
Szynowa wyrzutnia rakietowa montowana na podwoziach samochodów ZIS oraz zagranicznych dostarczanych z Zachodu. Rakiety M-13 montowane były w dwóch rzędach po osiem w każdym, M-13DD i M-20 tylko w jednym rzędzie, ze względu na dużą masę.
Parametry:
- zasięg pocisku M-13 5520-9470 m, w zależności od wersji
- zasięg pocisku M-20 5000 m
- zasięg pocisku M-13DD 11 800 m
- kaliber 132 mm
- długość pocisku 1,42 m (M-13), 2,09 m (M-20), 2,23 m (M-13DD)
- kąt ostrzału w płaszczyźnie pionowej – od 7° do 40°
- kąt ostrzału w płaszczyźnie poziomej – 42°
- masa pocisku 41,5 - 44,5 kg (M-13), 57,6 kg (M-20), 62,8 kg (M-13DD)
- masa materiału wybuchowego 4,9 kg (M-13, M-13DD), 18,4 kg (M-20)
- szybkostrzelność 16 strzałów w ciągu 7-10 sekund
- czas powtórnego ładowania 5-10 min
BM-31-12
Koszowa 12-prowadnicowa wyrzutnia rakiet, produkowana od 1944 roku, montowana na podwoziu samochodowym. Łączna jej masa bez pocisków wynosiła 7100 kg.
Parametry pocisku M-31:
- zasięg 4000 m
- kaliber 300 mm
- długość pocisku 1,7 m
- masa pocisku 91,5-92,4 kg (M-31), 94,8 kg (M-31UK)
- napęd silnik rakietowy na paliwo stałe
- prędkość maksymalna pocisku 255 m/s (M-31), 245 m/s (M-31UK)
Technobart
Foto: Nikola Smolenski
Źródło: wikipedia.pl